Wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w mo\u017ce nie zdawa\u0107 sobie sprawy z faktu, i\u017c konflikty pomi\u0119dzy nimi mog\u0105 by\u0107 rozwi\u0105zywane nie tylko przez s\u0105dy powszechne, lecz istniej\u0105 tak\u017ce alternatywne i efektywne metody rozwi\u0105zywania spraw gospodarczych takie jak arbitra\u017c i mediacja.<\/p>\n
Pod poj\u0119ciem arbitra\u017cu zawiera si\u0119 og\u00f3\u0142 przepis\u00f3w dotycz\u0105cych rozstrzygania spor\u00f3w przez s\u0105dy polubowne. S\u0105d polubowny jest to s\u0105d niepa\u0144stwowy, orzekaj\u0105cy w sporach cywilnoprawnych, poddanych mu pod rozstrzygni\u0119cie moc\u0105 zapisu na s\u0105d polubowny. Najcz\u0119\u015bciej zapis ten przybiera form\u0119 klauzuli zawartej w umowie dotycz\u0105cej okre\u015blonego stosunku prawnego, tj. zapisu na s\u0105d polubowny lub umowy o poddanie pod rozstrzygni\u0119cie s\u0105du polubownego sporu ju\u017c istniej\u0105cego. Taka czynno\u015b\u0107 wywiera dwa istotne skutki prawne. Po pierwsze, s\u0105d arbitra\u017cowy uzyskuje kompetencj\u0119 do rozstrzygni\u0119cia sporu obj\u0119tego umow\u0105. Po drugie, wy\u0142\u0105czone zostaje w okre\u015blonym zakresie s\u0105downictwo pa\u0144stwowe. Co istotne zapis na s\u0105d polubowny musi zosta\u0107 sporz\u0105dzony precyzyjnie, tak aby strony nie mia\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci kto ma rozstrzygn\u0105\u0107 sp\u00f3r wynikaj\u0105cy z danego stosunku prawnego. Przy czym dopuszczalny jest zapis stanowi\u0105cy o tym, \u017ce wszystkie spory mog\u0105ce powsta\u0107 w przysz\u0142o\u015bci mi\u0119dzy stronami w zwi\u0105zku z okre\u015blon\u0105 umow\u0105 b\u0119d\u0105 rozpatrywane przez s\u0105d polubowny.<\/p>\n
Z kolei mediacja jest metod\u0105 rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, w kt\u00f3rej osoba trzecia, tj. mediator, pomaga stronom we wzajemnej komunikacji, okre\u015bleniu interes\u00f3w i kwestii do dyskusji oraz doj\u015bciu do wsp\u00f3lnie akceptowalnego konsensu. W Polsce mediacj\u0119 prowadzi si\u0119 na podstawie umowy o mediacj\u0119 albo postanowienia s\u0105du kieruj\u0105cego strony do mediacji. W mediacji nie chodzi o jednostronne rozstrzyganie danej sprawy przez mediatora, a tym samym narzucenie skonfliktowanym stronom okre\u015blonego rozstrzygni\u0119cia. Mediator jako osoba bezstronna rozmawia ze stronami o kwestiach spornych, czuwaj\u0105c przy tym, aby rozmowa odbywa\u0142a si\u0119 z szacunkiem, bez eskalacji konfliktu i doprowadzi\u0142a do kompromisowego rozwi\u0105zania sprawy. Mediacja cechuje si\u0119 dobrowolno\u015bci\u0105, albowiem ka\u017cda ze stron mo\u017ce w dowolnej chwili zrezygnowa\u0107 z udzia\u0142u w niej. Co wa\u017cne strony mediacji zachowuj\u0105 kontrol\u0119 nad samym post\u0119powaniem mediacyjnym jak i tre\u015bci\u0105 ugody, poniewa\u017c \u017cadna decyzja nie mo\u017ce zapa\u015b\u0107 bez zgody stron. Modelowo mediacja ko\u0144czy si\u0119 zawarciem ugody, kt\u00f3ra podpisywana jest przez strony i mediatora.<\/p>\n
Jakie s\u0105 najwa\u017cniejsze zalety powy\u017cszych post\u0119powa\u0144? Najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105 arbitra\u017cu i mediacji jest oszcz\u0119dno\u015b\u0107 czasu i pieni\u0119dzy. Post\u0119powanie przed s\u0105dem polubownym oraz mediacja s\u0105 znacznie ta\u0144sze w por\u00f3wnaniu z post\u0119powaniem przed s\u0105dem pa\u0144stwowym. Post\u0119powanie s\u0105dowe wi\u0105\u017ce si\u0119 zazwyczaj z do\u015b\u0107 wysokimi wydatkami, na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie op\u0142aty s\u0105dowe, wydatki na opinie bieg\u0142ych oraz koszty zast\u0119pstwa prawnego. W arbitra\u017cu strony, je\u017celi zawar\u0142y umow\u0119 na s\u0105d polubowny ad hoc, same okre\u015blaj\u0105 wynagrodzenie arbitr\u00f3w. Sta\u0142e s\u0105dy arbitra\u017cowe posiadaj\u0105 w\u0142asne przejrzyste tabele wysoko\u015bci wpis\u00f3w s\u0105dowych. Wynagrodzenie mediatora w przypadku mediacji prowadzonej na podstawie postanowienia s\u0105du wynosi 1% warto\u015bci przedmiotu sporu, jednak nie mniej ni\u017c 150 z\u0142 i nie wi\u0119cej ni\u017c 2000 z\u0142 netto za ca\u0142o\u015b\u0107 post\u0119powania mediacyjnego. Ponadto mediatorowi przys\u0142uguje ograniczony zwrot wydatk\u00f3w. W przypadku mediacji na podstawie umowy o mediacj\u0119 strony same ustalaj\u0105 z mediatorem zasady jego wynagradzania. Do mediacji, we wszcz\u0119tych ju\u017c post\u0119powaniach przed s\u0105dami pa\u0144stwowymi, zach\u0119caj\u0105 przepisy ustawy o kosztach s\u0105dowych w sprawach cywilnych, bowiem przewiduj\u0105 one zwrot ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci op\u0142aty s\u0105dowej w zale\u017cno\u015bci od momentu, w kt\u00f3rym zostanie zawarta ugoda. Niew\u0105tpliwie arbitra\u017c i mediacja s\u0105 r\u00f3wnie\u017c znacznie szybsze od post\u0119powa\u0144 przed s\u0105dami pa\u0144stwowymi. Post\u0119powanie przed s\u0105dem polubownym jest co do zasady jednoinstancyjne, co oznacza, \u017ce od orzeczenia s\u0105du polubownego nie przys\u0142uguje odwo\u0142anie (apelacja) do wy\u017cszej instancji. Natomiast w mediacji strony wsp\u00f3lnie z mediatorem ustalaj\u0105 dogodny dla siebie termin posiedzenia mediacyjnego.<\/p>\n
Zar\u00f3wno mediacja i arbitra\u017c cechuje poufno\u015b\u0107. Zasad\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w s\u0105dach powszechnych jest jawno\u015b\u0107 post\u0119powa\u0144. Pomimo \u017ce akta sprawy s\u0105 dost\u0119pne wy\u0142\u0105cznie stronom i ich pe\u0142nomocnikom, to jednak sama rozprawa jest jawna. Zasada ta nie obowi\u0105zuje w s\u0105dach polubownych. W post\u0119powaniu mediacyjnym z kolei, mediator, strony i inne osoby bior\u0105ce udzia\u0142 w post\u0119powaniu s\u0105 obowi\u0105zane zachowa\u0107 w tajemnicy fakty, o kt\u00f3rych dowiedzia\u0142y si\u0119 w zwi\u0105zku z prowadzeniem mediacji, a co najwa\u017cniejsze strony nie mog\u0105 powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 w toku post\u0119powania przed s\u0105dem na propozycje ugodowe, propozycje wzajemnych ust\u0119pstw lub inne o\u015bwiadczenia sk\u0142adane w post\u0119powaniu mediacyjnym. Zatem oba opisywane powy\u017cej post\u0119powania daj\u0105 stronom gwarancj\u0119, \u017ce osoby postronne nie dowiedz\u0105 si\u0119 o sporze, kt\u00f3ry tocz\u0105, co jest szczeg\u00f3lnie istotne dla przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n
Kolejn\u0105 zalet\u0105 arbitra\u017cu i mediacji jest definitywne zako\u0144czenie sporu pomi\u0119dzy stronami pozwalaj\u0105ce na zaanga\u017cowanie organ\u00f3w pa\u0144stwa celem przymusowego \u015bci\u0105gni\u0119cia nale\u017cno\u015bci. Wyrok s\u0105du polubownego jest tytu\u0142em egzekucyjny, kt\u00f3ry po nadaniu przez s\u0105d pa\u0144stwowy klauzuli wykonalno\u015bci nadaje si\u0119 do egzekucji, podobnie jak wyrok s\u0105du pa\u0144stwowego. Tytu\u0142em egzekucyjnym jest r\u00f3wnie\u017c ugoda zawarta przed mediatorem, kt\u00f3ra po zatwierdzeniu jej przez S\u0105d przez nadanie klauzuli wykonalno\u015bci stanowi tytu\u0142 wykonawczy. Na podstawie przedmiotowych dokument\u00f3w wierzyciel mo\u017ce prowadzi\u0107 egzekucj\u0119 przeciwko d\u0142u\u017cnikowi, tak samo jak na podstawie orzeczenia s\u0105du pa\u0144stwowego.<\/p>\n
Obecnie zauwa\u017ca si\u0119 wzrost zainteresowania w\u015br\u00f3d przedsi\u0119biorc\u00f3w wy\u017cej opisanymi alternatywami rozwi\u0105zywania spor\u00f3w. W krajach Europy Zachodniej, takich jak Niemcy czy Francja, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 spraw gospodarczych jest ju\u017c rozstrzygana przez s\u0105dy arbitra\u017cowe. W Polsce w dalszym ci\u0105gu wi\u0119kszo\u015b\u0107 spraw gospodarczych trafia do przeci\u0105\u017conych s\u0105d\u00f3w pa\u0144stwowych, co powoduje bardzo odleg\u0142e terminy rozpoznania sprawy. Przyczyn\u0105 takiego stanu rzeczy mo\u017ce by\u0107 niewiedza przedsi\u0119biorc\u00f3w o istnieniu s\u0105downictwa polubownego i mediacji oraz o p\u0142yn\u0105cych z nich korzy\u015bciach.<\/p>\n
Mam nadziej\u0119, \u017ce niniejszy tekst zach\u0119ci Pa\u0144stwa do skorzystania z s\u0105downictwa polubownego lub mediacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0 Wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w …<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-1684","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci-en"],"yoast_head":"\n